Świadczenie od domniemanego ojca na rzecz matki i dziecka, które się jeszcze nie narodziło
W systemie polskiego prawa ustawodawca przewidział szczególne rozwiązanie prawne, które ma na celu zabezpieczenie potrzeb matki i dziecka jeszcze przed jego narodzeniem. Stosownie do treści art. 142 k.r.o., jeżeli ojcostwo mężczyzny, który nie jest mężem matki, zostało uwiarygodnione, matka może żądać, aby mężczyzna ten jeszcze przed urodzeniem się dziecka wyłożył odpowiednią sumę pieniężną na koszty utrzymania matki przez trzy miesiące w okresie porodu oraz na koszty utrzymania dziecka przez pierwsze trzy miesiące po urodzeniu. Termin i sposób zapłaty tej sumy określa Sąd.
Jak wynika z treści cytowanego przepisu, kluczowym elementem umożliwiającym dochodzenie roszczeń na podstawie art. 142 k.r.o. jest uwiarygodnienie ojcostwa. Ustawodawca nie doprecyzował, w jakim stopniu ma to być uprawdopodobnione, dlatego aby matka mogła dochodzić roszczeń jw. wystarczy nawet niewielki dowód, np. potwierdzenie zażyłej znajomości matki dziecka z danym mężczyzną. Realizacja roszczeń odbywa się w oparciu o art. 754 Kodeksu postępowania cywilnego.
W odróżnieniu od typowych świadczeń alimentacyjnych, które są świadczeniami okresowymi, świadczenie wynikające z art. 142 k.r.o. jest świadczeniem jednorazowym i ma charakter zabezpieczający. Wysokość tego świadczenia jest ustalana przez Sąd na podstawie przewidywanych kosztów utrzymania, które odpowiadają okolicznościom konkretnej sprawy oraz możliwościom zarobkowym i majątkowym stron. W orzeczeniu Sąd określa oddzielnie kwoty zabezpieczenia na rzecz matki oraz na rzecz dziecka. Termin płatności kwot na rzecz matki jest określany ścisłą datą, która nie musi być powiązana z datą urodzenia dziecka, natomiast termin płatności kwot na rzecz dziecka określa się datą jego urodzenia.
W sytuacji, gdy roszczenie zostanie skierowane przeciwko mężczyźnie, który nie jest ojcem dziecka, Sąd oddali roszczenie. W przypadku, gdy w wyniku błędnego ustalenia ojcostwa mężczyzna wyłożył środki na utrzymanie matki i dziecka, przysługuje mu roszczenie o zwrot tych środków. Roszczenie to wynika z ogólnych zasad odpowiedzialności odszkodowawczej i może być dochodzone na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu. Zabezpieczenie roszczeń upada, jeżeli w terminie trzech miesięcy od dnia urodzenia się dziecka nie zostanie wytoczone powództwo o ustalenie ojcostwa i zasądzenie alimentów.
Warto zauważyć, że właściwe ustalenie elementów podmiotowych i przedmiotowych roszczeń, dochodzonych na podstawie art. 142 k.r.o. może być trudne i skomplikowane, dlatego zapraszamy Państwa do kontaktu z naszą kancelarią, która udzieli Państwu wymaganego wsparcia i poprowadzi przez całe postępowanie sądowe.
Opublikowane dnia 2024-08-03