Ustalenie alimentów w nierównych udziałach
Stosownie do treści art. 133 § 1 Ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy (dalej KRiO), rodzice są zobowiązani do świadczenia alimentów na rzecz dziecka, które nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie. Obowiązek ten ustaje jedynie wtedy, gdy dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie wszystkich kosztów związanych z jego utrzymaniem i wychowaniem.
W przypadku, gdy rodzice dziecka nie potrafią porozumieć co do swojej partycypacji alimentacyjnej w kosztach utrzymania dziecka, alimenty te ustala sąd, mając na uwadze aktualne usprawiedliwione potrzeby dziecka oraz możliwości zarobkowe zobowiązanego (art. 135 § 1 KRiO). Należy zauważyć, iż ustawodawca w cytowanym przepisie posługuje się zwrotem „zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego” nie zaś osiąganego dochodu. Jak zauważył Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 16 grudnia1987 r., sygn. akt III CZP 91/86 „Przez usprawiedliwione potrzeby uprawnionego rozumieć należy potrzeby, których zaspokojenie zapewni mu – odpowiedni do jego wieku i uzdolnień – prawidłowy rozwój fizyczny i duchowy. Możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego określają zarobki i dochody, jakie uzyskiwałby przy pełnym wykorzystaniu swych sił fizycznych i zdolności umysłowych, nie zaś rzeczywiste zarobki i dochody. Dzieci mają prawo do równej z rodzicami stopy życiowej niezależnie od tego, czy żyją z nimi wspólnie, czy też oddzielnie”. Analizując art. 135 § 1 KRiO może dojść do sytuacji, w której w przypadku znaczącej dysproporcji dochodów pomiędzy rodzicami zobowiązanymi do alimentacji, sąd może zdecydować o nierównomiernym rozłożeniu obowiązku alimentacyjnego. Sytuacja taka ma miejsce wtedy, gdy ustalenie równej kwoty alimentów dla obojga rodziców stanowiłoby nadmierne obciążenie dla jednego z nich.
Kolejną możliwością ustalenia innych, niż równomierne obciążeń finansowych dla rodziców z tytułu obowiązku alimentacyjnego, jest sytuacja wskazana w art. 135 § 2 KRiO: „Wykonanie obowiązku alimentacyjnego względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie może polegać w całości lub w części na osobistych staraniach o utrzymanie lub o wychowanie uprawnionego; w takim wypadku świadczenie alimentacyjne pozostałych zobowiązanych polega na pokrywaniu w całości lub w części kosztów utrzymania lub wychowania uprawnionego.” Treść przytoczonego przepisu oznacza, że obowiązek alimentacyjny rodzica, który na co dzień opiekuje się dzieckiem, może być realizowany poprzez jego osobiste starania, takie jak troska, opieka i wychowanie dziecka, co ma szczególne znaczenie w sytuacji, gdy dziecko jest małe i potrzebuje praktycznie stałej opieki. Im dziecko wymaga większej pomocy w opiece i wychowaniu, tym bardziej uzasadniony jest niższy udział alimentacji finansowej rodzica, który na stałe zajmuje się dzieckiem.
Przykładowo, gdyby usprawiedliwione potrzeby dziecka wynosiły 2.500 zł miesięcznie, sąd, mając na uwadze osobiste starania rodzica, z którym dziecko na co dzień przebywa, mógłby uznać, że poprzez te starania realizuje on częściowo lub całkowicie swój obowiązek alimentacyjny. W takim przypadku sąd może zasądzić na rzecz dziecka alimenty od drugiego z rodziców (płatnych do rąk opiekuna) w kwocie wyższej niż 50% wykazanych kosztów utrzymania dziecka, przykładowo może to być kwota 1.500 zł lub nawet wyższa. Ustalenie świadczenia alimentacyjnego w określonej kwocie, nie wyklucza możliwości podwyższenia alimentów w przyszłości, ze względu na większe potrzeby dziecka (tzw. zmiana stosunków zgodnie z art. 138 KRiO).
Jednakże, aby sąd wydał korzystne dla danego rodzica orzeczenie, należy złożyć odpowiedni wniosek w pozwie rozwodowym lub w pozwie alimentacyjnym i następnie odpowiednio go uzasadnić, w czym jako adwokat chętnie Państwu pomogę. Postępowanie w sprawie ustalenia alimentów może być skomplikowane, dlatego zapraszam Państwa do kontaktu.
Opublikowane dnia 2024-07-12